Nội dung chính
Rồng đất Nam Mỹ (Iguana iguana) đang chiếm tới ba phần tư tổng số động vật ngoại lai bị buôn bán trái phép ở Việt Nam, một con số gây lo ngại cho cả môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Sự kiện phát hiện nuôi trái phép rồng đất Nam Mỹ tại TP.HCM
Vào hai ngày 10 và 12/12/2025, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về Môi trường phối hợp với Cục Lâm nghiệp – Kiểm lâm cùng các đơn vị chức năng đã tiến hành đột kích và thu giữ 1.354 con rồng đất Nam Mỹ được nuôi trong bốn hộ dân trên địa bàn TP.HCM.
Chi tiết vụ việc và số liệu liên quan
Theo quy định hiện hành, để nuôi loài thuộc Phụ lục II Công ước CITES, chủ nuôi phải có giấy chứng nhận nguồn gốc hợp pháp, đăng ký cơ sở và được cấp mã số. Khi kiểm tra, cả bốn hộ dân đều không có mã số và không thể xuất trình giấy tờ chứng minh nguồn gốc, do đó các cá thể đã bị tịch thu và đang trong quá trình xử lý pháp lý.
Rồng đất Nam Mỹ và danh sách CITES
Loài rồng đất Nam Mỹ không có phân bố tự nhiên tại Việt Nam và được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước CITES, đồng thời được xem là loài ngoại lai xâm hại ở một số quốc gia do khả năng phá vỡ cân bằng sinh thái địa phương.
Tỷ lệ buôn bán ngoại lai: 75% trong 5 năm qua
ENV ghi nhận rằng trong giai đoạn 2020‑tháng 8/2025, rồng đất Nam Mỹ chiếm khoảng 75% tổng số động vật ngoại lai được rao bán trên các kênh thương mại. Tổng cộng 1.416 vụ việc, 4.465 vi phạm và hơn 129.000 cá thể ĐVHD ngoại lai đã được ghi nhận, trong đó phần lớn đến từ nhập lậu hoặc nuôi trái phép.
Hệ quả sinh thái và đề xuất của ENV
Việc buôn bán và nuôi nhốt các loài ngoại lai không kiểm soát có thể gây ra những rủi ro nghiêm trọng cho hệ sinh thái, sức khỏe cộng đồng và thực thi pháp luật. ENV đã gửi thông cáo kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường:
- Quản lý chặt chẽ hoạt động nuôi nhốt và buôn bán các loài ngoại lai.
- Tạm dừng cấp phép nuôi thương mại cho các loài thuộc Phụ lục I CITES cho tới khi có đánh giá toàn diện về tác động.
- Ban hành chỉ đạo cụ thể tới địa phương để ngăn chặn việc thả loài ngoại lai vào môi trường tự nhiên.
- Triển khai chiến dịch thực thi pháp luật trên toàn quốc nhằm giảm thiểu tình trạng nuôi, buôn bán trái phép.
Việc thực hiện các đề xuất trên không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học mà còn giảm nguy cơ lây lan bệnh qua động vật ngoại lai, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
L. Quỳnh
Hãy chia sẻ bài viết để nâng cao nhận thức và theo dõi các cập nhật mới nhất về bảo tồn động vật ngoại lai tại Việt Nam.