Ba loại rau dại này không cần phun thuốc trừ sâu, an toàn cho sức khỏe và dễ trồng tại nhà. Dù thường xuất hiện dại ở bờ rào, chúng lại chứa hàm lượng dưỡng chất dồi dào và có nhiều công dụng chữa bệnh theo y học cổ truyền lẫn hiện đại.

Lá mơ – “tiên dược” dại trong vườn

Lá mơ (còn gọi là lá mơ lông, mơ leo) là lá của cây mơ, một loài thân thảo leo nhanh, thường mọc dại quanh sân vườn. Lá có hình trứng nhọn, hai mặt màu khác nhau và khi nghiền ra sẽ tỏa mùi hương đặc trưng, khiến nhiều người tránh dùng.

Theo Đông y, lá mơ có tác dụng thanh lọc cơ thể, giải độc, làm mát, kích thích tiêu hoá, chống viêm, giảm sưng đau và hỗ trợ lưu thông máu. Thành phần dinh dưỡng nổi bật gồm vitamin C, beta‑carotene và các axit amin thiết yếu như arginine, cystine, tryptophan, valine, tyrosine, threonine, lysine. Ngoài ra, alkaloid trong lá mơ có khả năng chống oxy hoá mạnh.

Khi dùng đúng cách, lá mơ có thể hỗ trợ điều trị:

• Đau dạ dày, khó tiêu, chướng bụng, tiêu chảy.
• Đau nhức xương khớp, thoái hoá cột sống, loãng xương.
• Hội chứng ruột kích thích, kiết lỵ.
• Hạ sốt, cảm lạnh, cảm cúm.
• Kiểm soát chảy máu khi bôi lên vết thương hở.

Để tránh tác dụng phụ, nên rửa lá mơ kỹ bằng nước muối loãng và kết hợp với thực phẩm giàu protein (thịt bò, thịt dê…) để giảm nguy cơ đầy bụng và gout.

Lá lốt – “vị thuốc quý” dại quanh nhà

Lá lốt được chế biến thành nhiều món ăn ngon (Ảnh minh hoạ)

Lá lốt, giống như lá mơ, thường mọc dại quanh nhà và giá thành rẻ. Theo y học cổ truyền, lá lốt có vị hơi cay, tính ấm, giúp ấm bụng, trừ lạnh, giảm đau nhức xương khớp, mồ hôi tay chân và mụn nhọt. Nghiên cứu hiện đại phát hiện lá lốt chứa tinh dầu beta‑caryophyllene – chất chống viêm mạnh, cùng với ancaloit.

Thành phần dinh dưỡng trong 100 g lá lốt: 39 kcal, protein 4,3 g, chất xơ 2,5 g, canxi 260 mg, photpho 980 mg, sắt 4,1 mg, vitamin C 34 mg. Rễ chứa benzyl acetate; lá và thân chứa alkaloid và beta‑caryophyllene.

Những lợi ích khi sử dụng lá lốt đúng cách:

• Giảm đau lưng, sưng khớp, tê bì chân.
• Giải độc, hỗ trợ tiêu hoá, giảm mồ hôi tay chân.
• Ngâm chân bằng lá lốt giúp lưu thông khí huyết, cân bằng âm dương, cải thiện giấc ngủ.

Chú ý: Người có tình trạng nóng gan, nhiệt miệng, viêm dạ dày không nên dùng; dùng quá 100 g/ngày có thể gây khó tiêu, đầy hơi và ợ nóng.

Ngải cứu – “vua” của các thảo mộc

Ngải cứu mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khoẻ (Ảnh minh hoạ)

Ngải cứu không chỉ là gia vị mà còn được mệnh danh là “vua” của thảo mộc. Đông y mô tả ngải cứu có vị đắng, cay, tính ấm, tác dụng tán khí, lý huyết, ôn kinh mạch, trừ hàn thấp và giảm đau do lạnh. Đặc biệt, nó là vị thuốc quan trọng trong phụ khoa, hỗ trợ điều trị đau lạnh vùng bụng, rối loạn kinh nguyệt do hàn, tử cung lạnh gây vô sinh.

Y học hiện đại chứng minh ngải cứu có khả năng chống viêm, kháng khuẩn, ức chế sự sinh trưởng của vi khuẩn và ký sinh trùng. Tinh dầu khuynh diệp trong ngải cứu giúp giảm ho, làm dịu hen suyễn, kháng khuẩn và chống dị ứng.

Ngải cứu cũng có thể ngâm chân để cải thiện lưu thông máu, giảm đau đầu và hỗ trợ giấc ngủ.

Những lưu ý khi dùng ngải cứu: Phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu, người bị viêm gan, xơ gan nặng, hoặc rối loạn đường ruột cấp tính không nên dùng mà không có chỉ định bác sĩ.

Những ba loại rau dại này không chỉ dễ tìm, giá rẻ mà còn giàu dưỡng chất và ít bị sâu bọ tấn công, vì vậy không cần dùng thuốc trừ sâu. Hãy tận dụng chúng như một “tiên dược” tự nhiên cho sức khỏe gia đình.