Phòng bệnh – Thammysacdep.com

Ứng dụng công nghệ trong tầm soát, điều trị bệnh không lây nhiễm ở Việt Nam

Linh — Sat, 11 Oct 2025 11:26:43 +0000

Ở Việt Nam, bệnh không lây nhiễm đang trở thành một gánh nặng nghiêm trọng đối với hệ thống y tế và toàn xã hội. Theo thống kê, đây là nguyên nhân gây ra tới 80% số ca tử vong tại Việt Nam. Nhóm bệnh này thường có đặc điểm khởi phát âm thầm, tiến triển kéo dài và để lại hậu quả nặng nề nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

Các yếu tố nguy cơ phổ biến của các bệnh không lây nhiễm bao gồm hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ăn uống thiếu rau quả, tiêu thụ muối cao, ít vận động và tình trạng căng thẳng kéo dài. Đặc biệt, những người thừa cân, béo phì hoặc có rối loạn lipid máu là những đối tượng có nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư và bệnh hô hấp mạn tính.

GS-TS. Nguyễn Viết Tiến, Phó chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia, đã gọi các bệnh này là “những cơn sóng ngầm” âm thầm gây tổn thất cho sức khỏe cộng đồng. Theo ông, bệnh tim mạch hiện đang cướp đi sinh mạng của khoảng 200.000 người mỗi năm, gần 183.000 ca ung thư mới được phát hiện và hơn 122.000 người tử vong vì ung thư hàng năm. Tỷ lệ người trưởng thành mắc bệnh đái tháo đường đã lên đến 5,4%, trong khi bệnh hô hấp mạn tính đang ảnh hưởng đến 4,2% dân số trên 40 tuổi.

Một thực trạng đáng lo ngại là phần lớn bệnh nhân chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Ví dụ, khoảng 65% bệnh nhân ung thư phổi được chẩn đoán ở giai đoạn 3 hoặc 4, khi cơ hội điều trị khỏi rất thấp. Tương tự, khoảng một nửa số người mắc tăng huyết áp không biết mình bị bệnh và chỉ một phần ba số bệnh nhân được điều trị đúng cách.

Trong bối cảnh đó, việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời được xem là chiến lược sống còn. GS-TS. Nguyễn Văn Kính, Phó chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nhấn mạnh vai trò quan trọng của y học cá thể hóa và các công nghệ chẩn đoán tiên tiến. Nhờ vào các xét nghiệm sinh học phân tử, bác sỹ có thể theo dõi sự phát triển của bệnh và đưa ra phác đồ điều trị cá nhân hóa phù hợp với từng người bệnh.

Bệnh không lây nhiễm không chỉ ảnh hưởng đến nhóm người trưởng thành mà còn đang gia tăng mạnh mẽ ở người cao tuổi. Theo PGS. Nguyễn Văn Tân (Trường Đại học Y dược TP.HCM), tuổi thọ người Việt đang tăng nhưng tình trạng sức khỏe ở người cao tuổi lại suy giảm nhanh theo tuổi. Có tới 75,57% người cao tuổi mắc từ một đến hai bệnh mạn tính, trong khi tỷ lệ mắc ba bệnh trở lên cũng tăng ở nhóm tuổi trên 80.

Chi phí chăm sóc sức khỏe cho nhóm dân số này cao gấp 7-8 lần so với trẻ em, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế. Một trong những vấn đề nghiêm trọng khác là rối loạn mỡ máu. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cho biết, trong vòng 10 năm qua, tỷ lệ người Việt Nam có hàm lượng cholesterol máu cao đã tăng từ 30,2% lên 44,1%, gần một nửa dân số.

Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã hợp tác xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe ban đầu tích hợp, nhằm đưa công tác phát hiện và điều trị bệnh không lây nhiễm về tuyến cơ sở. Các trạm y tế xã hiện có thể chẩn đoán và quản lý đến 80% các trường hợp tăng huyết áp và đái tháo đường ở mức độ nhẹ và trung bình.

Cán bộ y tế được tập huấn sử dụng phác đồ đơn giản và bộ công cụ quản lý bệnh chuẩn hóa toàn quốc. Nhờ mô hình này, chỉ trong một năm (từ tháng 2/2023 đến tháng 1/2024), số bệnh nhân tăng huyết áp đến khám đã tăng gần gấp đôi, số bệnh nhân đái tháo đường tăng gần gấp bốn lần.

Tỷ lệ kiểm soát huyết áp và đường huyết cải thiện rõ rệt, đồng thời nguồn cung thuốc điều trị tại cơ sở cũng được bảo đảm hơn. TS. Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, nhận định, hệ thống y tế Việt Nam đang đứng trước thời điểm quan trọng.

Dân số già hóa, bệnh tật thay đổi và kinh tế tăng trưởng nhanh đòi hỏi một mô hình y tế tích hợp, chủ động, gần dân hơn. WHO tự hào đồng hành cùng Bộ Y tế trong việc đưa các dịch vụ chăm sóc thiết yếu đến gần hơn với người dân.

Mô hình này không chỉ tập trung vào các bệnh tim mạch và đái tháo đường, mà trong tương lai sẽ được mở rộng để quản lý cả bệnh trầm cảm, HIV/AIDS, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen suyễn tại tuyến y tế cơ sở.

Đây là bước đi chiến lược nhằm giảm tải cho tuyến trên, đồng thời giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Khi được hỏi về biện pháp ứng phó với gánh nặng bệnh không lây nhiễm, các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng, bệnh không lây nhiễm hoàn toàn có thể phòng ngừa được.

Mỗi người dân cần chủ động theo dõi sức khỏe, duy trì lối sống lành mạnh, tầm soát định kỳ và tuân thủ điều trị khi mắc bệnh. Phát hiện sớm chính là yếu tố quan trọng nhất để điều trị thành công và giảm thiểu gánh nặng y tế, xã hội lẫn tài chính cho cá nhân và quốc gia.

3 Thói Quen Giảm Nguy Cơ Đột Quỵ Bạn Nên Biết

Linh — Mon, 06 Oct 2025 06:25:07 +0000

Để giảm thiểu nguy cơ đột quỵ, việc thực hiện các thói quen lành mạnh vào cuộc sống hàng ngày đóng vai trò quan trọng. Tiến sĩ – bác sĩ Christie M. Ballantyne, Trưởng khoa Tim mạch, Đại học Y Baylor và Viện Tim Texas (Mỹ), đã đưa ra một số gợi ý đơn giản để bắt đầu ngày mới một cách lành mạnh.

Trước hết, việc tuân thủ đúng phác đồ điều trị được xem là điều thiết yếu, đặc biệt với những người có huyết áp, mỡ máu cao. Việc uống thuốc tim và mỡ máu theo chỉ định của bác sĩ là bước đầu tiên quan trọng để kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Bên cạnh đó, thiền định hoặc đọc những câu nói truyền cảm hứng vào buổi sáng có thể giúp ổn định tinh thần và giảm căng thẳng mạn tính. Tình trạng căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến tăng huyết áp và ảnh hưởng tiêu cực đến mạch máu, từ đó tăng nguy cơ đột quỵ.

Khi bắt đầu ngày mới với tách cà phê, nên tránh thêm đường hoặc chất tạo ngọt nhân tạo. Một số nghiên cứu gần đây cho thấy các chất tạo ngọt như xylitol có thể liên quan đến tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và đột quỵ. Tốt nhất là dùng cà phê đen không đường để giảm thiểu các rủi ro không mong muốn.

Vận động nhẹ vào đầu ngày cũng là một cách hiệu quả để giảm nguy cơ đột quỵ. Lối sống ít vận động được xem là yếu tố nguy cơ lớn của đột quỵ. Hãy cố gắng tích hợp hoạt động thể chất vào buổi sáng như đi bộ, đi thang bộ, hoặc đạp xe. Tiến sĩ Ballantyne khuyến nghị nên hướng đến mục tiêu 7.000 bước/ngày để bảo vệ sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ đột quỵ.

Một bữa sáng cân bằng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe mạch máu. Nên tránh thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung như bánh ngọt, ngũ cốc ăn liền hay nước trái cây đóng hộp. Thay vào đó, hãy chọn ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, bánh mì đen), trái cây, protein nạc như trứng luộc, sữa chua không đường, các loại hạt. Bữa sáng nên kết hợp giữa tinh bột tốt, chất đạm và chất béo lành mạnh để giúp ổn định đường huyết và huyết áp, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ.

Cuối cùng, không hút thuốc lá cũng là một phần quan trọng trong việc giảm nguy cơ đột quỵ. Hút thuốc làm tổn thương mạch máu và tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ. Vì vậy, việc cai thuốc lá hoặc tránh xa môi trường có người hút thuốc là rất cần thiết.

Bắt đầu ngày mới với những thói quen khoa học không chỉ giúp bạn cảm thấy khỏe hơn mà còn là đầu tư lâu dài cho trái tim khỏe mạnh và phòng ngừa đột quỵ. Hãy cố gắng thực hiện và duy trì các thói quen lành mạnh này để mang lại lợi ích cho sức khỏe của bạn.

Địch Cân Kinh – Bộ môn khí công giúp kéo giãn gân cốt, tăng lưu thông khí huyết

Linh — Sun, 21 Sep 2025 18:25:46 +0000

Dịch Cân Kinh – Môn võ công kỳ ảo trong truyện Kim Dung có thực sự tồn tại?

Người dân Palestine từ Thành phố Gaza di chuyển về phía nam. (Nguồn: Getty Images)

Những người yêu thích truyện Kim Dung chắc hẳn đã từng nghe đến Dịch Cân Kinh, một môn võ công kỳ ảo của Thiếu Lâm Tự, giúp người luyện như thoát thai hoán cốt, nội lực sung túc. Tuy nhiên, liệu Dịch Cân Kinh có thực sự tồn tại trong đời thực hay chỉ là một sản phẩm của ngòi bút hư构 của tác giả?

headphone stoped

Không có bằng chứng lịch sử cho thấy công pháp này ra đời từ thời Bồ Đề Đạt Ma hay từng là bí kíp tối thượng của Thiếu Lâm Tự. Theo các tài liệu sử học, bản chép tay cổ nhất về Dịch Cân Kinh được ghi nhận vào thế kỷ 17, trong một bộ sách có tên “Nội công yếu chỉ”, xuất hiện ở giai đoạn nhà Minh – Thanh. Tác giả sách này là Trình Đoan Tường, một đạo sĩ kiêm nhà dưỡng sinh, chứ không phải thiền sư hay võ tăng. Những bản phổ biến sau này thường gán cho Đạt Ma tổ sư để tăng tính huyền bí, nhưng hầu hết giới sử học đều xem đây là cách mượn danh truyền thuyết để tăng giá trị cho những bài tập dưỡng sinh trong Dịch cân kinh.

Một trong những đồ phổ về Dịch Cân Kinh – Ảnh: CN

Thực chất, Dịch Cân Kinh không phải là một môn võ công hay “nội công tâm pháp” kỳ bí. Nó là một chuỗi bài tập khí công – điều tức, kết hợp giữa chuyển động toàn thân và hít thở có kiểm soát. Một bài Dịch Cân Kinh cơ bản gồm từ 12 đến 18 động tác, chủ yếu xoay quanh việc vươn người, chuyển trọng tâm, nâng tay, điều hòa hơi thở.

Mục tiêu của Dịch Cân Kinh là kéo giãn gân cốt, tăng lưu thông khí huyết, cải thiện chức năng vận động, điều hòa tâm trí và hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh mãn tính. Trong những năm gần đây, Dịch Cân Kinh được nhiều viện tại Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông và cả Việt Nam ứng dụng như một bài tập khí công dưỡng sinh dành cho người lớn tuổi hoặc bệnh nhân cần phục hồi chức năng.

Một nghiên cứu năm 2020 của Viện Y học cổ truyền Bắc Kinh cho thấy, người cao tuổi luyện tập Dịch Cân Kinh đều đặn trong 12 tuần có cải thiện đáng kể về huyết áp, khả năng hô hấp và giấc ngủ. Nghiên cứu tương tự tại Đại học Y cũng ghi nhận hơn 80% bệnh nhân đau vai gáy mãn tính giảm đau rõ rệt sau khi tập bài khí công này trong hai tháng.

Tiến sĩ Dương Chấn Vũ, chuyên gia khí công và y học cổ truyền Trung Quốc, nhận định: “Dịch Cân Kinh có thể không làm bạn trở thành võ sư, nhưng nó lại là một vận động mềm mại, hiệu quả và an toàn để duy trì sức khỏe.” Theo ông, các động tác Dịch Cân Kinh tuy đơn giản nhưng giúp cơ thể vận động toàn thân một cách nhịp nhàng, đặc biệt có lợi cho người làm việc văn phòng, người cao tuổi hoặc người đang phục hồi sau bệnh.

Tổ chức WHO cũng xếp các bài tập khí công như Dịch Cân Kinh vào nhóm phương pháp phòng bệnh hỗ trợ hiệu quả, bên cạnh Thái cực quyền và Yoga.

Để tập luyện Dịch Cân Kinh hiệu quả, người tập nên khởi động kỹ để làm nóng khớp, sau đó thực hiện các động tác một cách chậm rãi, đồng bộ với hơi thở sâu, đều. Điều quan trọng là giữ tâm trí tĩnh lặng, tập trung vào chuyển động và luồng khí ra vào.

Mỗi buổi tập nên kéo dài từ 15 đến 30 phút, có thể thực hiện buổi sáng sớm hoặc chiều tối. Giữa nhịp sống hiện đại nhiều căng thẳng và bệnh tật, việc duy trì thói quen tập luyện nhẹ nhàng, nhịp nhàng như Dịch Cân Kinh có thể là một chìa khóa đơn giản nhưng hiệu quả để giữ gìn sức khỏe lâu dài.

Siêu thực phẩm không phải là thần dược chữa bách bệnh

Linh — Thu, 11 Sep 2025 00:10:15 +0000

Trong thế giới ẩm thực hiện đại, khái niệm về “siêu thực phẩm” đã trở thành một thuật ngữ quen thuộc, gợi lên hình ảnh về những thực phẩm giàu dinh dưỡng và mang lại lợi ích sức khỏe vượt trội. Tuy nhiên, để hiểu rõ về lợi ích thực sự của những thực phẩm này, chúng ta cần tìm hiểu định nghĩa và vai trò của chúng trong chế độ ăn uống hàng ngày.

Siêu thực phẩm, theo định nghĩa của Merriam Webster, là loại thực phẩm giàu các hợp chất như chất chống oxy hóa, chất xơ, hoặc axit béo, được coi là có lợi cho sức khỏe con người. Về mặt khoa học, không có định nghĩa chính thức nào về thực phẩm siêu tốt, nhưng có thể hiểu rằng đó là loại thực phẩm cung cấp hàm lượng cao các chất dinh dưỡng mong muốn, liên quan đến việc thúc đẩy sức khỏe cá nhân và phòng ngừa bệnh tật.

Quan niệm về siêu thực phẩm dường như phù hợp hơn với việc nhấn mạnh mong muốn duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh, giàu trái cây, rau quả, thịt nạc và ngũ cốc nguyên hạt. Việc lựa chọn những thực phẩm này có thể mang lại lợi ích bổ sung cho chế độ ăn uống lành mạnh, nhưng sự đa dạng và điều độ cũng quan trọng không kém đối với nhu cầu ăn uống của chúng ta.

Lịch sử của thuật ngữ ‘siêu thực phẩm’ bắt đầu từ đầu thế kỷ 20, khi The United Fruit Company sử dụng nó để quảng bá tính thực tế của chuối như một nguồn dinh dưỡng hàng ngày rẻ tiền, dễ tiêu hóa. Chuối đã trở thành một ví dụ điển hình về siêu thực phẩm, với nhiều công dụng như thêm vào ngũ cốc, ăn một quả vào bữa trưa, hoặc thêm vào salad hoặc chiên cho bữa tối.

Trong một thời gian, các bác sĩ đã khuyến khích chuối như một phương tiện để chống lại một số bệnh, bao gồm bệnh celiac và bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, khi sự phổ biến của loại trái cây này bắt đầu lan rộng, thì biệt danh của nó cũng vậy.

Mặc dù khoa học ủng hộ lợi ích sức khỏe của một số loại thực phẩm, nâng chúng lên tầm siêu thực phẩm, nhưng rõ ràng thuật ngữ này hữu ích hơn cho giá trị tiếp thị của nó so với việc cung cấp dinh dưỡng tối ưu. Điều này trở nên có vấn đề khi mọi người tập trung vào việc tiếp thị thay vì giá trị dinh dưỡng thực tế của loại thực phẩm cụ thể.

Để có một chế độ ăn uống lành mạnh, chúng ta cần tập trung vào sự đa dạng và điều độ trong việc lựa chọn thực phẩm. Đa dạng không chỉ ở các loại thực phẩm chúng ta ăn, mà còn ở các vitamin và khoáng chất thiết yếu mà cơ thể chúng ta cần, và điều độ trong việc tiêu thụ một loại thực phẩm cụ thể. Siêu thực phẩm có thể mang lại lợi ích bổ sung, nhưng không nên bỏ qua những nguyên tắc cơ bản của một chế độ ăn uống cân đối.

Như vậy, việc hiểu rõ về siêu thực phẩm và vai trò của chúng trong chế độ ăn uống hàng ngày là rất quan trọng. Thông qua việc tìm hiểu và lựa chọn thực phẩm một cách thông minh, chúng ta có thể tận dụng tối đa lợi ích sức khỏe mà chúng mang lại và duy trì một lối sống lành mạnh.

TP HCM tăng tốc kiểm soát sốt xuất huyết

Linh — Fri, 29 Aug 2025 12:42:26 +0000

Tình hình sốt xuất huyết tại TP.HCM đang diễn biến nghiêm trọng khi số ca mắc tăng hơn 168% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), tính đến hết tuần 29, toàn thành phố đã ghi nhận 16.847 ca mắc sốt xuất huyết, với 10 ca tử vong. Trước nguy cơ dịch lan rộng, Sở Y tế TP.HCM đã chỉ đạo các địa phương triển khai hàng loạt giải pháp kiểm soát như xử lý ổ dịch, phun hóa chất, giám sát điểm nguy cơ, truyền thông cộng đồng, và huy động người dân cùng tham gia phòng bệnh.

Nhiều địa phương đã có phản ứng quyết liệt trong việc xử lý ổ dịch và áp dụng biện pháp xử phạt hành chính để răn đe. Tại các phường Phước Thắng, Rạch Dừa, Tam Thắng (TP. Vũng Tàu), lực lượng y tế đã xử lý hơn 170 ổ dịch, tổ chức vệ sinh môi trường và diệt lăng quăng mỗi tuần. Tương tự, tại xã Vĩnh Lộc, chỉ trong 5 tuần, địa phương ghi nhận 163 ca bệnh, hình thành 4 ổ dịch lớn, và đã triển khai các biện pháp xử lý hóa chất, tuyên truyền phòng bệnh và vận động người dân tổng vệ sinh.

Phường Chợ Lớn (quận 5) cũng tổ chức 3 đợt phun hóa chất, hướng dẫn người dân xử lý vật chứa nước và nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo khi sốt cao. Không chỉ tập trung vào xử lý ổ dịch, nhiều địa phương còn áp dụng biện pháp xử phạt hành chính đối với các trường hợp vi phạm quy định phòng chống sốt xuất huyết. Tại phường Tân Bình, lực lượng chức năng đã kiểm tra 6 điểm nguy cơ, yêu cầu chủ công trình cam kết không để phát sinh lăng quăng. Phường Tân Phú đã xử phạt 5 trường hợp vi phạm từ đầu năm đến nay.

Ngành y tế TP.HCM cũng phát huy hiệu quả của ứng dụng Y tế trực tuyến để người dân phản ánh về các điểm nguy cơ. Sở Y tế TP.HCM kêu gọi người dân chung tay phòng chống sốt xuất huyết bằng cách diệt lăng quăng, loại bỏ vật chứa nước đọng và tránh muỗi đốt.

Cảnh báo nguy cơ nhiễm liên cầu khuẩn lợn từ việc giết mổ không an toàn

Linh — Wed, 27 Aug 2025 10:25:23 +0000

Ngày 29/7, thông tin từ Bệnh viện thành phố Thủ Đức cho biết, đơn vị vừa tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhân nam, 53 tuổi, cư trú tại phường Hiệp Bình, thành phố Hồ Chí Minh. Bệnh nhân này được nhập viện trong tình trạng nguy kịch với các biểu hiện rõ ràng của viêm màng não, sốt cao, đau đầu lan tỏa ra vùng vai gáy và ù tai hai bên.

Được biết, bệnh nhân có nghề nghiệp là giết mổ lợn và thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với thịt lợn sống mà không sử dụng bất kỳ thiết bị bảo hộ nào. Mặc dù không có thói quen ăn tiết canh hoặc thịt tái, nhưng các bác sĩ nhận định rằng việc tiếp xúc trực tiếp với lợn không có bảo hộ đã khiến người bệnh đối mặt với nguy cơ nhiễm bệnh rất cao.

Kết quả xét nghiệm cho thấy, bệnh nhân đã bị nhiễm liên cầu khuẩn lợn (Streptococcus suis). Sau khi chẩn đoán xác định bệnh nhân bị viêm màng não do liên cầu khuẩn lợn, các bác sĩ đã tiến hành điều trị tích cực bằng cách sử dụng kháng sinh liều cao kết hợp với thuốc kháng viêm.

Sau 7 ngày được chăm sóc và điều trị tích cực, tình trạng của bệnh nhân đã có dấu hiệu chuyển biến tích cực. Bệnh nhân đã tỉnh táo, giảm đau đầu và đau vai gáy, không còn sốt. Tuy nhiên, biến chứng điếc tai vẫn chưa hồi phục và có thể để lại di chứng lâu dài.

Các chuyên gia y tế cho biết, liên cầu khuẩn lợn là một tác nhân gây bệnh nguy hiểm, có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm màng não, nhiễm trùng huyết và đặc biệt là mất thính lực vĩnh viễn. Việc lây truyền của liên cầu khuẩn lợn thường xảy ra qua vết thương hở khi tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết của lợn (đặc biệt là lợn bệnh) trong quá trình giết mổ, vận chuyển, chế biến mà không có đồ bảo hộ. Ngoài ra, vi khuẩn cũng có thể xâm nhập qua niêm mạc (mắt, miệng, mũi) hoặc đường tiêu hóa nếu ăn tiết canh, thịt sống hoặc chưa nấu chín kỹ.

Để tránh nguy hiểm tương tự có thể xảy ra, bác sĩ khuyến cáo những người làm nghề giết mổ lợn cần đặc biệt chú ý đến các biện pháp phòng ngừa như sử dụng đồ bảo hộ đầy đủ, tránh tiếp xúc trực tiếp với máu và các dịch tiết của lợn. Cộng đồng cũng được khuyến khích không nên ăn tiết canh, thịt lợn chưa nấu chín kỹ. Khi có các dấu hiệu như sốt, đau đầu, đau cổ gáy, ù tai, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.